Wykaz kompetencji dziecka kończącego ,,Roczne przygotowanie przedszkolne"

 
I. DZIECKO MOŻEMY UZNAĆ ZA GOTOWE DO ROZPOCZĘCIA NAUKI W SZKOLE JEŚLI SPEŁNIA WYMAGANIA ZAWARTE  W NASTĘPUJĄCYCH OBASZARACH:
 
1.    Kompetencje poznawcze
2.    Aktywność
3.    Odporność emocjonalna
4.    Sprawność psychomotoryczna
 
JAKI  SZEŚCIOLATEK  JEST  PRZYGOTOWANY DO NAUKI W SZKOLE?
 
1.    Ciekawy świata – często zadaje pytania, chętnie rozwiązuje zagadki,
2.    Potrafi klasyfikować i szeregować,
3.    Bez trudu komunikuje się werbalnie – mówi o swoich potrzebach, opowiada historyjkę obrazkową,
4.    Potrafi nawiązać kontakt z rówieśnikami – zaprasza do zabawy, pomaga innym, przewiduje ich zachowania,
5.    Jest samodzielny – nie tylko w zakresie samoobsługi, ale także radzenia sobie
z trudnościami, wykazuje inicjatywę, stara się osiągnąć cel,
6.    Podejmuje uczenie się pod kierunkiem osoby dorosłej – zapamiętuje i wykonuje polecenia, zależy mu na doprowadzeniu pracy do końca,
7.    Jest sprawny pod względem ruchowym i manualnym (łapie piłkę, buduje
z drobnych klocków, lepi figurki z plasteliny, prawidłowo trzyma ołówek, posługuje się prostymi narzędziami),
8.    Interesuje się czytaniem, pisaniem, matematyką czyli…
 
•    słucha, ogląda książeczki dla dzieci,
•    opowiada historyjkę obrazkową,
•    układa układanki,
•    dzieli zdanie na wyrazy, wyraz na sylaby oraz łączy sylaby w wyraz,
•    zna i stosuje liczebniki porządkowe,
•    dodaje i odejmuje liczmany lub przedmioty.
 
KIEDY DZIECKO SZEŚCIOLETNIE NIE JEST GOTOWE ABY PÓJŚĆ DO SZKOŁY?
 
Gdy ma zaburzone procesy poznawcze
 
Gdy ma trudności emocjonalne
 
Zaburzona jest komunikacja
 


 
II.  ZMIENIONA W 2009 R. PODSTAWA PROGRAMOWA DEFINIUJE NA NOWO ZADANIA PRZEDSZKOLA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ
 
Przedszkole                      
             
•    rozwijanie zdolności
•    wczesna diagnoza  i wsparcie
•    wyrównywanie szans
•    współpraca z rodzicami  
•    uspołecznienie   

Szkoła Podstawowa

•    rozwijanie umiejętności
•    wyposażanie w wiedzę
•    rozbudzanie zainteresowań
•    indywidualizacja, zwiększanie szans edukacyjnych
•    dobra opieka
•    wsparcie wychowawcze
 
 
 
Ważne:
 
Gotowość szkolną dziecko osiąga w przedszkolu.
 
Nad osiągnięciem dojrzałości szkolnej pracuje się w klasie pierwszej szkoły podstawowej dostosowując warunki do potrzeb dziecka sześcioletniego:
 
1) sale lekcyjne powinny składać się z dwóch części: edukacyjnej (wyposażonej w tablicę, stoliki itp.) i rekreacyjnej (odpowiednio do tego przystosowanej),
2) w klasie I szkoły podstawowej około połowy czasu przeznaczonego na edukację polonistyczną uczniowie mogą zajmować się rysowaniem i pisaniem, siedząc przy stolikach, 3) dzieci mogą korzystać z zeszytów ćwiczeń najwyżej przez jedną czwartą czasu przeznaczonego na edukację matematyczną.
 
 
 

III. CZY DZIECKO GOTOWE DO SZKOŁY CZYTA I PISZE?
 
NIE. Sześciolatek w przedszkolu przygotowuje się do nauki czytania, pisania i edukacji matematycznej – sześciolatek w szkole uczy się czytania, pisania i matematyki.
 
Najważniejsze umiejętności z tych obszarów przedstawia poniższa tabela:
 
 
Sześciolatek w przedszkolu:     
 
    
 – rozwija sprawność rąk (rysuje, wycina, lepi z plasteliny) przygotowuje się do nauki pisania   
– słucha bajek, wierszy, opowiadań – rozwija swoje zainteresowania czytaniem i pisaniem   
– dzieli zdania na wyrazy, wyrazy na sylaby, wyodrębnia głoski w wyrazach o prostej budowie   
– uczy się odróżniać błędne liczenie od poprawnego, liczy z wykorzystaniem  konkretnych przedmiotów   
– podejmuje próby dodawania i odejmowania pomagając sobie liczeniem na palcach lub innych konkretach  
– dowiaduje się, na czym polega pomiar długości i poznaje proste sposoby mierzenia np. krokami, stopa za stopą   
– porównywać długości obiektów
 – waży przedmioty
– poznaje pory dnia, roku, dni tygodnia
i miesiące   

Sześciolatek w klasie I uczy się:

- wszystkich liter alfabetu 

- pisać proste, krótkie zdania

-  rozwiązywać zadania z treścią

- czytać krótkie tekst yrozróżniać : wyraz, głoska, litera, sylaba, zdanie oraz posługiwać się nimi

- pojęcia– mierzyć długość, posługując się np. linijką:

- zależności między porami roku a zjawiskami przyrody

- poprawnie liczyć (także wspak) do 20 oraz zapisywać liczby cyframi do 10

- korzystać z kalendarza, nazywa dni tygodnia i miesiące w roku

-  sprawnie dodawać i odejmować do 10 oraz zapisywać te działania


 
     Niezależnie od tego, gdzie sześciolatek nabywa powyższe umiejętności, zalecaną formą zajęć w tym okresie są zabawy, gry i sytuacje zadaniowe.


Diagnoza gotowości do nauki
W roku szkolnym poprzedzającym termin możliwego rozpoczęcia przez dziecko nauki w szkole nauczyciele wychowania przedszkolnego będą przeprowadzać diagnozę gotowości do nauki szkolnej. Celem diagnozy jest zgromadzenie informacji, które mogą pomóc:
•    rodzicom, aby poznali stan gotowości swojego dziecka do podjęcia nauki w szkole i mogli je odpowiednio do potrzeb w osiąganiu tej gotowości wspomagać,
•    nauczycielom przedszkola przy opracowaniu i realizowaniu indywidualnego programu wspomagania rozwoju dziecka, który będzie realizowany w roku poprzedzającym możliwe rozpoczęcie nauki w szkole w okresie od stycznia do maja,
•    pracownikom poradni psychologiczno-pedagogicznej, do której zostanie skierowane dziecko w przypadku zaobserwowania przez nauczyciela przedszkola potrzeby pogłębionej diagnozy związanej ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dziecka.
 
żródło MEN
 
Ewa Zielińska

 Dojrzałość przedszkolna czyli gotowość do rozpoczęcia nauki w szkole w zakresie rozumienia ważnych czynności intelektualnych
W  domu  i w przedszkolu dzieci mają wiele okazji do rozwijania swojego myślenia. Jednak okazjonalne gromadzenie doświadczeń logicznych nie wystarcza  do budowania schematów intelektualnych od których zależy sprawność rozumowania. Potrzebna jest pomoc dorosłego, który zwróci uwagę na to, co ważne, zorganizuje sytuacje dzięki której dziecko zgromadzi potrzebne doświadczenia i zada odpowiednie pytania skłaniając dziecko w ten sposób do sformułowania uogólnienia, wyciągnięcia wniosku. Jeżeli dorosły potrafi kierować dziecięcym myśleniem tak, że z każdym dniem dziecko rozumuje precyzyjniej i na wyższym poziomie to znakomicie. W przedszkolu taką rolę pełni nauczyciel organizując zajęcia z dziećmi, rozbudzając ich ciekawość, stwarzając okazję do gromadzenia doświadczeń logicznych i kierując ich rozumowaniem.
Pierwszym i niezwykle istotnym obszarem funkcjonowania umysłowego jest klasyfikacja. To dzięki niej dziecko tworzy w umyśle pojęcia pozwalające na  rozumienie  siebie, otaczającej  rzeczywistości oraz  na porozumiewanie się z innymi. Im dziecko sprawniej  klasyfikuje, tym łatwiej rozumie rzeczywistość, porządkuje ją  i nazywa. Od sprawnego klasyfikowania w dużej mierze zależą sukcesy szkolne uczniów. Czynności umysłowe pozwalające człowiekowi klasyfikować rozwijają się przez całe życie ale  przejawy klasyfikowania można już dostrzec w zachowaniu małych dzieci.
Jeżeli trzylatkowi  pokaże się obrazki, na których przedstawione są zwierzęta, przedmioty, rośliny, osoby dziecko wskazuje psa i  mówi: Gryzie ....,  gdy pokaże się rower wyjaśnia :  Nie mam , zepsuty...., pokazując jabłko stwierdza  : Nie lubię itd.  W ten sposób wyróżnia to, co ma dla niego  emocjonalne znaczenie. Niektóre dzieci  próbują już łączyć po dwa obiekty, na zasadzie bo podobne np. motyl i motyl, grzyb i grzyb , samochód i samochód. Taki sposób klasyfikowania  jest  charakterystyczny dla dzieci czterolatków  z tym, że sporo  dzieci potrafi już sensownie łączyć obiekty w pary na zasadzie  bo:
-   pasują do siebie np. rękawiczki na ręce, lalka do wózka, samochód do garażu itd.;
-  łączą się ze sobą np.  pies i buda bo pies mieszka w budzie, kot i miska bo kot pije mleko z miski itd.  Ponadto czterolatki potrafią słownie uzasadnić, dlaczego połączyły dwa obiekty na obrazkach mówiąc : Podobne..., Ładne...., Chłopiec bawi się piłką ...... Są też dzieci czteroletnie, które dorównują swym poziomem pięciolatkom, łącząc ze sobą trzy obiekty w następujący sposób: pan - młotek - gwóźdź  i mówią : On  wbija młotkiem gwóźdź ..... Pies-buda-kość i mówią: Pies zje kość w budzie. Wyjaśnienia te są  mini opowiadaniami i określają sens trzech obiektów.
Niektóre pięciolatki potrafią wyznaczyć kolekcje a więc klasyfikują na poziomie sześciolatków np. wybierają owoce i mówią: To są rzeczy do jedzenia i dokładają panią stwierdzając: Ona je sprzedaje, wybierają zabawki i mówią: To są rzeczy do zabawy itp.Rodzice i nauczyciele rzadko dostrzegają w tych czynnościach klasyfikację i często poprawiają  dzieci: To źle ....Rób tak, jak ja .... A potem pokazują, jak oni grupują lub rozdzielają np. kolorowe klocki według wielkości, koloru, kształtu i przeznaczenia. Nie zdają sobie sprawy z tego, że dziecko  jeszcze długo nie będzie  posługiwać się taka formą klasyfikacji. To, co pokazuje dorosły jest dla dzieci za trudne.
Dlatego  dbając o kształtowanie czynności intelektualnych potrzebnych do coraz precyzyjniejszego klasyfikowania należy stwarzać okazje do nabywania doświadczeń w zakresie :
- oglądania i porównywania obiektów w celu dostrzegania ich podobieństw i różnic: Te są podobne, Te są inne;
- grupowania obiektów : To i to  może być razem bo..... np.: należą do dziecka, służą do ubierania:
-  słownego uzasadnienia , dlaczego przedmioty tak  dobrane pasują do siebie;
- rozumienia sensu porządkowania w trakcie sprzątania; przedmioty mają być na właściwych miejscach, bo tak jest wygodnie i ładnie. Te doświadczenie  ułatwia budowanie wiedzy pojęciowej.
Dziecięcy umysł musi również  powiązać  przyczynę ze skutkiem (to pociąga za sobą tamto, a to wynika z tego).  Niestety inne doświadczenia logiczne potrzebne są  do sprawniejszego wiązania przyczyny ze skutkiem a inne do klasyfikacji. Dorośli muszą pamiętać o tym, że dzieci poznają przedmioty razem ze sposobem ich używania. Muszą więc osobiście dotykać, składać i rozkładać, przesuwać i dosuwać, nakładać i zdejmować. W trakcie tych działań uwzględniają następstwo czasowe a to pomaga im łączyć to co było, z tym,  co będzie i co może się zdarzyć. Sprzyja to ustalaniu związków przyczynowo - skutkowych (najpierw to, potem to a na końcu to) i przewidywaniu , co można osiągnąć manipulując przedmiotami. W rozumowaniu przyczynowo - skutkowym ważną rolę odgrywają pytania zaczynające się od słowa : Dlaczego?.....np.  Dlaczego  jest mokra ?.... (  o trawie po deszczu), Dlaczego robisz? (o przyszywaniu guzika),Dlaczego nie przyszła (o mamie) itp. Dzieci nie stawiają złych pytań, ale bywa, że dorośli nie potrafią na nie wystarczająco dobrze odpowiedzieć. Należy pamiętać, że odpowiadając na dziecięce pytania dorosły rozwiązuje trudność poznawczą i niejasność myślową . Zapewne dlatego pytające dziecko przyjmuje odpowiedź dorosłego, ufając mu bezgranicznie. Przecież dzieci nie krytykują odpowiedzi dorosłego i nie sprawdzają jej ani przez obserwacje ani przez doświadczenie.
Dzięki rozumowaniu przyczynowo - skutkowemu   i doświadczeniom gromadzonym w trakcie działania dziecko może poznać w świecie przedmiotów  zachodzące zmiany:
- trwałe i nieodwracalne (gdy posoli wodę nie może tej soli z wody wyjąć);
- tylko częściowo odwracalne (dziecko zrobiło dziurą w spodniach, mama ją zaszyła, ale spodnie już nie będą jak nowe );
- odwracalne (dziecko może wyjąć klocek z pudełka i potem ponownie go włożyć).
 Dorośli powinni zachęcać dzieci do poznawania przedmiotów przez manipulacje (sposób ich używania) a więc w trakcie przesuwania (dosuwania i odsuwania), składania razem i rozkładania, nakładania  i zdejmowania itd. Takie doświadczenia pozwalają dzieciom łączyć doświadczenia poznawcze (widzę) i czuciowe (dotykam) z obserwacja skutków wykonywanych czynności (razem, oddzielnie). Patrząc i działając, dzieci słownie nadają sens temu co czują i dostrzegają i co sądzą o dostrzeganych zmianach. Przy tych czynnościach  mają dużo mówić,  gdyż werbalizacja własnych doświadczeń pomaga dzieciom w pełniejszym rozumieniu tego, co czynią i widzą.
Z zachodzącymi w świecie przedmiotów zmianami wiążą się niezwykle skomplikowane  dla dziecka  relacje typu : ja -  inne osoby. Starsze przedszkolaki  chociaż wiedzą , że czegoś nie wolno robić to jednak robią a następnie  pilnie obserwują, jak zachowa się dorosły. W ten sposób testują dorosłego i sprawdzają na co mogą sobie pozwolić. Kłopot w tym, że dorośli nie zachowują się tak stabilnie jak przedmioty. Jedni pozwalają -  inni za to samo karcą. Jedni zachęcają - inni tego samego zakazują. Bywa też, że ten sam człowiek jednego dnia pozwala dziecku na coś a innego dnia za to samo  krzyczy.
W trakcie takiego testowania rodzą się konflikty: dziecko chce poznać swoją siłę (moc), a dorośli myślą, że ono robi im na złość. Nie rozumieją, że dziecko tylko w ten sposób może się rozeznać w relacjach przyczynowo - skutkowych z najbliższymi a także w ustaleniu, co wolno a czego nie wolno. Takich osobistych doświadczeń nie zastąpią pouczenia i moralizowanie . Nie oznacza to jednak, że  nie trzeba dzieciom mówić  o tym, jak mają się zachowywać . Wprost przeciwnie trzeba dokładnie nazwać to, czego doznają w relacjach społecznych.
Co dziecko powinno wiedzieć i umieć w zakresie czynności intelektualnychpotrzebnych  w poznawaniu i rozumieniu siebie oraz  swojego otoczenia
Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające  naukę w szkole  powinno umieć :
- przewidywać na miarę swoich możliwości, jakie będą skutki czynności manipulacyjnych na przedmiotach (wnioskowanie o wprowadzanych i obserwowanych  zmianach);
- grupować obiekty w sensowny sposób (klasyfikacja) i formułować uogólnienia typu: to do tego pasuje, te obiekty są podobne, a te są inne itp.;
- łączyć przyczynę ze skutkiem i próbować przewidywać, co się może zdarzyć.
Opanowanie tych wiadomości i umiejętności gwarantuje sukces szkolny i pozwoli  lepiej poznać i zrozumieć siebie,  swoje otoczenie a także rozeznać się w tym,  co dobre a co złe.
O co powinni zadbać rodzice dziecka kończącego przedszkole - wskazówki i porady
Jak już wcześniej wspominałam czynności intelektualne zapewniają dzieciom sukcesy w nauce szkolnej.  Dlatego warto  pomóc im  w kształtowaniu tych  ważnych czynności poprzez organizowanie sytuacji dogodnych do zgromadzenia potrzebnych doświadczeń. Trzeba pamiętać aby były ciekawe,  dostosowane do dziecięcych potrzeb i możliwości. Podczas budowania wiedzy pojęciowej od której zależy sprawność rozumowania należy zwrócić uwagę dziecka na to, co ważne,  zadać w odpowiedniej chwili właściwe pytanie  i  skłonić je do  sformułowania uogólnienia.
Starsze przedszkolaki trzeba wspierać w kształtowaniu czynności intelektualnych przydatnych w coraz precyzyjniejszej klasyfikacji poprzez organizowanie takiego procesu uczenia się, aby dzieci miały wiele okazji do :
- oglądania  i porównywania różnych obiektów na obrazkach w celu dostrzegania podobieństw i różnic;
- grupowania obiektów ze względu na przynależność (do kogo należą), gdzie się znajdują (w sklepie, w domu)  , do czego służą (do jedzenia, do ubierania się);
- prowokowania   do słownego uzasadnienia, dlaczego te przedmioty  pasują do siebie;
- rozumienia sensu porządkowania w trakcie sprzątania: zabawki mają stać na właściwych miejscach, bo tak jest wygodnie.
Wspierając rozumowanie przyczynowo - skutkowe należy pamiętać,  jak ważną  rolę pełnią dziecięce  pytania i sensowne, mądre odpowiedzi dorosłych. Dlatego  dorośli muszą w należyty sposób:
- traktować dziecięce pytania:   akceptować  je, udzielać takich odpowiedzi, które zaspokoją jego ciekawość i skłonią do stawiania następnych dociekliwych pytań;
- słuchać w skupieniu pytań i udzielać odpowiedzi krótkich, gdyż zbyt długie odpowiedzi nużą dziecko i skutecznie zniechęcają do  zadawania dalszych pytań;
- udzielać  zgodnych z prawdą  odpowiedzi: chętnie,  swobodnie odpowiadać  i nie pouczać oraz  nie przemawiać tonem zniecierpliwionym.
Nie wolno dziecka okłamywać i podawać informacji błędnych. W przypadku, gdy dorosły nie potrafi natychmiast udzielić odpowiedzi powiedzieć: Nie wiem, ale jak się dowiem to ci powiem. Oczywiście  potem obietnicę spełnić.
Dbając o coraz precyzyjniejszą klasyfikację,  tworzenie pojęć i uogólnień, wyciąganie wniosków, poznawanie i nazywanie zmian w świecie przedmiotów,  wiązanie przyczyny ze skutkiem a także o prawidłowe relacje dziecka  z dorosłymi  - ukształtujemy  jego gotowość  do rozpoczęcia nauki w szkole.
 
 
żródło MEN
 
 

 

Męcina 504
34-654 Męcina

tel. (018) 337-07-21
e-mail:
spmecina@interia.pl
Szkoła Podstawowa nr 2 w Męcinie
im. Konstytucji 3-go maja